Artikel Libelle

https://www.libelle.nl/mensen/interviews-2/martine-nieuweliefde-dementeman/

Mooi stuk in de Libelle.

In 2008 krijgt Martine Adema (49) te horen dat haar man Tom alzheimer heeft. Van leuke, grappige echtgenoot verandert hij binnen enkele jaren in een hulpbehoevende man. Dan ontmoet ze Niels, met wie ze nu samen voor Tom en de kinderen zorgt.

“Al een jaar of 4 voor de diagnose zag ik Tom langzaam veranderen. Hij verloor zijn humor en maakte zich zorgen om dingen waar hij zich anders nooit druk om maakte. Hij vergat ook steeds vaker dingen: adressen van vrienden, hockeywedstrijden van de kinderen… Daardoor kwamen er steeds meer irritaties en verwijten. Lange tijd schoven we onze ruzietjes af op stress, al groeide natuurlijk het vermoeden dat er iets ernstigers aan de hand was.”

5e kind
“Op zijn 54e kreeg Tom uiteindelijk de diagnose. Ik was toen 41. Onze 4 kinderen waren nog tieners. Ik besefte meteen: ik moet jou gaan verzorgen. We zullen uit elkaar groeien, hoe dan ook. Ons leven zal enorm veranderen, maar hoe wisten we natuurlijk nog niet. Over de toekomst durfde Tom amper na te denken, die zag er veel te naar uit.

Alzheimer dringt als een sluipmoordenaar je leven binnen. Alles wordt je stukje voor stukje afgenomen. Tom was al snel niet meer in staat om te werken in zijn eigen fysiotherapiepraktijk, kon de kinderen niet meer van vaderlijke adviezen voorzien en verloor ook zijn rol van echtgenoot. Ongevraagd kreeg ik er een 5e kind bij.

Liefdespartners waren we allang niet meer, ruimte voor intimiteit of een goed gesprek was er niet. Het besef dat we niet samen oud zouden worden, drong pijnlijk door. Zodra het woord alzheimer valt, weet je dat de ongelijkheid alleen maar groter wordt en dat je nooit meer een gelijkwaardige relatie zult hebben. Dat maakte mij niet alleen heel verdrietig, ik raakte ook enorm in paniek. Ik werd wanhopig. Help, hoe ga ik dat doen? dacht ik. Ik wílde er helemaal niet alleen voor komen te staan.”

Reddende engel
“Ons gezin voelde gebroken en gespleten. Ik zat in een continue spagaat, want mijn leven ging wél gewoon door. De kinderen vonden het ook moeilijk; zij zaten er middenin en zagen mijn paniek. Ik stond op het punt gillend gek te worden, toen Niels in mijn leven verscheen. Voor mijn verjaardag had mijn zus allemaal vrienden van vroeger uitgenodigd, onder wie Niels, een oude liefde. Hij zat op dat moment in relatietherapie met de moeder van zijn kinderen, maar wist dat de relatie op zijn einde liep.

Doordat we allebei zo diep zaten, werden we elkaars steun en toeverlaat. Dat groeide uiteindelijk uit tot een relatie. Ik noem Niels altijd mijn reddende engel, zonder hem had ik hier nu niet zo gezeten. Ik herinner me nog de eerste keer dat hij koffie voor me inschonk. Ik schoot vol: er werd ook weer voor míj gezorgd! Eindelijk weer die sterke armen om me heen, een man bij wie ik mijn verdriet over Tom kwijt kon.”

Overleven
“Langzaam kregen de kinderen hun vrolijke moeder terug. Misschien was het egoïstisch om verliefd te worden terwijl ik een zieke man thuis had, maar voor mij was het puur een vorm van overleven. Tegen Tom ben ik ook altijd heel eerlijk geweest: ik probeer zo lang mogelijk voor je te zorgen en ik ga mijn stinkende best doen om jou in mijn leven te houden, maar ik moet verder. Ik ga weer op zoek. ‘Lieve Martine’, schreef hij op een briefje. ‘Ik gun het je. Ik snap dat je het doet.’ Dat meende hij, dat weet ik zeker. Zo zit hij gewoon in elkaar. Tom is een geweldige man.”

In één huis
“Niels accepteerde vanaf dag één dat Tom erbij hoorde, zo knap en bijzonder. We hebben zelfs nog een halfjaartje met zijn allen in één huis gewoond, samen met alle kinderen –ook Niels heeft 2 zoons. Niels en ik waren als vrienden en hielden gepaste afstand. We wilden vooral voor elkaar zorgen en bovenal Tom nog een zo leuk mogelijke tijd geven in zijn eigen huis. Dat was onze plicht.

De vrijdagmiddagborrels met het hele gezin aan de keukentafel waren geweldig, maar na een paar maanden kwamen we erachter dat het niet werkte met zo veel mensen onder één dak. Al waren mijn 2 oudsten het huis al uit, ook met zijn zevenen was het te vol, dus is Niels met zijn 2 jongens verhuisd naar een plek in de buurt. Toch is het fijn dat we die tijd gehad hebben met elkaar.

Tussen Tom en Niels ontstond een heel speciale band. Ze sportten samen en gingen zelfs op fietsvakantie met z’n tweeën. Of Tom besefte dat Niels mijn nieuwe liefde was, weet ik niet. Waarschijnlijk heeft hij dat onbewust wel gevoeld, maar tegelijkertijd wist hij ook dat er een fysiotherapiepraktijk en een gezin, inclusief zieke man, gerund moesten worden. Dat kon ik onmogelijk alleen. Tom gaf in die tijd vooral steeds aan dat hij het nog zo fijn vond om thuis te wonen.”

Afscheid nemen
“Het meest onmenselijke besluit was de uithuisplaatsing van Tom in 2012. Ook al was het ‘slechts’ 3 dagen per week, voor mijn gevoel stopte ik hem weg. Maar ik moest wel, want zelf stortte ik ook in. Niet alleen in praktische zin, vooral emotioneel. Ik was constant afstand en afscheid aan het nemen, als een sluimerend rouwproces. Het lichaam van Tom was er nog wel, maar Tom zelf – die lieve, leuke, vrolijke man van mij, de vader van mijn kinderen – niet meer.

Ik heb Tom beloofd dat als hij doodongelukkig was in het verzorgingshuis, we iets anders zouden verzinnen. Uiteindelijk was hij degene die bij het afscheid nemen gek stond te doen om mij aan het lachen te maken, zo aandoenlijk. Tom heeft ook zelf weleens een vriendinnetje gehad in het huis waar hij woonde, maar een echte relatie werd het niet meer, daarvoor was hij al te ziek.”

Schuldgevoel
“Inmiddels is Tom zo ver weg, dat hij fulltime in een zorghuis woont. Afscheid nemen blijft het moeilijkste wat er is, dat went nooit. Als ik door de sluis naar buiten loop, dan biggelen soms de tranen over mijn wangen. Dit heeft hij niet verdiend. Toch is het daar beter voor hem. Tom was een intelligente man en nu kan hij niet eens meer bedenken dat hij honger heeft. Het troost me dat hij er zelf niets meer van meekrijgt.

Over alles wat ik de afgelopen 10 jaar heb gedaan en beslist, hangt een constant knagend schuldgevoel. Ik vermoed dat ik dit nooit meer kwijtraak, ook al weet ik dat het niet anders kon. Ik heb veel geluk met mijn familie. Zij hebben me altijd gesteund en mijn keuzes geaccepteerd. Als ik voor iedereen wilde blijven zorgen, moest ik op de eerste plaats voor mezelf zorgen. Iets wat me niet alleen lukte. Dat is ook wat ik andere partners van alzheimerpatiënten wil meegeven: bewandel dit eenzame pad niet in je eentje. Want je groeit uit elkaar, dat houd je niet tegen.”

2 grote liefdes
“Mijn liefde voor Niels bestaat naast mijn liefde voor Tom. Tom is nog steeds mijn man en iedere week wil ik hem even zien, even knuffelen. Ik weet niet of hij me nog herkent, maar als ik hem maar aan het lachen krijg, ben ik al blij. Ik was heel jong toen ik met Tom trouwde en achteraf denk ik: dat is niet voor niets geweest.

Die 25 prachtige jaren samen hebben we maar mooi meegepakt. Ook met de afgelopen 10 jaar aan ervaring ben ik enorm blij, hoe gek dat misschien klinkt. Het nare ziektebeeld van Tom heb ik samen met Niels kunnen ombuigen naar iets positiefs. In eerste instantie heb ik het Jungheimercafé mede opgericht in 2010, een ontmoetingsplek voor mantelzorgers van jonge mensen met dementie. In 2013 zijn Niels en ik Caffemed gestart, een warm opvangnest voor relatief jonge, thuiswonende mensen met dementie.

Onlangs is daar het Odensehuis Gerard Smit bijgekomen, een inloophuis voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Toen ik in een diep dal zat, heb ik gedacht: ik heb het grote geluk al gekend met Tom, ik verwacht niet meer dat dit terugkomt. Dat het geluk toch weer op mijn pad is gekomen, is niet te omschrijven. Sinds 2016 wonen Niels en ik samen. En misschien is de liefde voor Niels nog wel dieper geworden door alles wat we samen hebben meegemaakt. Hoe verdrietig Toms ziektebeeld ook is, als ik nu tussen mijn 2 mannen in sta, voel ik vooral een enorme trots.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: